به گزارش خبرگزاری تسنیم از اراک، امنیت غذایی در سالهای اخیر به یکی از مهمترین مؤلفههای امنیت ملی کشورها تبدیل شده است؛ موضوعی که در شرایط تحریم، بحرانهای اقتصادی، تغییرات اقلیمی و تهدیدهای خارجی، بیش از گذشته اهمیت یافته است. از این رو، تقویت تولید داخلی، کاهش وابستگی به واردات و حمایت از تولیدکنندگان بخش کشاورزی به عنوان راهبردی اساسی برای تضمین پایداری تأمین کالاهای اساسی مورد توجه قرار دارد.
در این میان، محصولاتی همچون گندم، دانههای روغنی، گوشت، شیر و سایر اقلام اساسی، نقش تعیینکنندهای در حفظ امنیت غذایی کشور ایفا میکنند. کارشناسان و مسئولان معتقدند استمرار تولید این محصولات، در کنار تأمین بهموقع نهادهها و حمایت از کشاورزان، میتواند تابآوری کشور را در برابر تهدیدهای داخلی و خارجی افزایش دهد.
از سوی دیگر، چالشهایی نظیر تأخیر در پرداخت مطالبات گندمکاران، محدودیت منابع مالی، تنشهای آبی، توسعه ناکافی سامانههای نوین آبیاری، نوسانات بازار محصولات کشاورزی و قطعی برق چاههای کشاورزی، از مهمترین دغدغههای فعالان این بخش به شمار میرود و نیازمند برنامهریزی و هماهنگی جدی میان دستگاههای اجرایی و قانونگذاری است.
در همین راستا، خبرنگار خبرگزاری تسنیم استان مرکزی در مصاحبه تفصیلی با محمد جلالی، عضو کمیسیون کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط زیست و نماینده مردم محلات و دلیجان در مجلس شورای اسلامی، به تشریح مهمترین الزامات تأمین امنیت غذایی، وضعیت تولید و خرید تضمینی گندم، توسعه آبیاری نوین، ساماندهی بازار مرغ و تأثیر قطعی برق چاههای کشاورزی بر تولید پرداخته که مشروح آن در زیر میآید:
تسنیم: از وقتی که در اختیار این خبرگزاری قرار دادید سپاسگزاریم، برای شروع و ورود به بحث بفرمایید تعریف شما از امنت غذایی چیست؟
جلالی: امنیت غذایی تنها به معنای در دسترس بودن مواد غذایی نیست، بلکه مفهومی راهبردی است که تضمین میکند همه افراد جامعه در هر زمان به غذای کافی، سالم، مغذی و باکیفیت دسترسی داشته باشند. امروزه این مفهوم به یکی از ارکان امنیت ملی کشورها تبدیل شده است؛ زیرا هرگونه اختلال در تولید، تأمین یا توزیع مواد غذایی میتواند پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و حتی امنیتی به دنبال داشته باشد.
تجربه سالهای اخیر نشان داده است که بحرانهایی مانند تحریمهای اقتصادی، جنگ، تغییرات اقلیمی، خشکسالی و نوسانات بازارهای جهانی، بیش از هر زمان دیگری اهمیت خودکفایی نسبی در تولید محصولات اساسی را آشکار کردهاند. به همین دلیل، افزایش بهرهوری در بخش کشاورزی، توسعه فناوریهای نوین آبیاری، حمایت از تولیدکنندگان، مدیریت منابع آب و کاهش وابستگی به واردات، از مهمترین الزامات تحقق امنیت غذایی پایدار به شمار میرود.
در چنین شرایطی، امنیت غذایی صرفاً مسئولیت یک دستگاه یا وزارتخانه نیست، بلکه نیازمند هماهنگی میان دولت، مجلس، بخش خصوصی و تولیدکنندگان است. سیاستگذاری دقیق، سرمایهگذاری در زیرساختهای کشاورزی، حمایت مؤثر از کشاورزان و ایجاد زنجیرهای کارآمد از تولید تا مصرف، میتواند ضمن تضمین تأمین کالاهای اساسی، تابآوری کشور را در برابر تهدیدهای داخلی و خارجی افزایش داده و امنیت غذایی را به عنوان یکی از پایههای توسعه پایدار تثبیت کند.
بخش عمده تأمین امنیت غذایی به اتکا به تولید داخلی بازمیگردد
تسنیم: به نظر شما اهمیت امنیت غذایی برای کشور ما چقدر است؟ و این اهمیت و ضرورت را چگونه توصیف و تحلیل میکنید؟
جلالی: تأمین پایدار کالاهای اساسی بهویژه در شرایط جنگ و بحران، نقش مهمی در افزایش تابآوری کشور دارد و یکی از مسیرهای فشار دشمن نیز حوزه امنیت غذایی است.
امنیت غذایی یکی از موضوعات مهم و اساسی کشور است و حتی در زمان جنگ نیز باید بتوانیم امنیت غذایی را حفظ کنیم؛ زیرا این موضوع موجب افزایش تابآوری کشور و مردم میشود. از سوی دیگر، یکی از کانالهایی که دشمن از طریق آن به دنبال ضربه زدن به کشور است، حوزه امنیت غذایی است؛ بنابراین همه مسئولان و قوا باید نسبت به تأمین کالاهای اساسی و مواد غذایی حساس باشند که خوشبختانه این حساسیت وجود دارد.
بخش عمده تأمین امنیت غذایی به اتکا به تولید داخلی بازمیگردد. تولیدات بخش کشاورزی، اعم از کالاهای اساسی و غیر اساسی، اهمیت بالایی دارد اما در حوزه امنیت غذایی، کالاهای اساسی مانند گندم، دانههای روغنی، علوفه دام، شیر، لبنیات و گوشت از اهمیت ویژهای برخوردار هستند و سلامت این محصولات نیز باید مورد توجه باشد.
باید کشور را به سمتی هدایت کنیم که بخش عمده کالاهای اساسی کشاورزی در داخل تولید شود. خوشبختانه تولیدکنندگان کشور در این زمینه توفیقات بزرگی داشتهاند. البته در بخشهایی که همچنان نیاز به واردات وجود دارد، باید بهتدریج وابستگی به خارج را کاهش دهیم.
تسنیم: به نظر شما در کدام بخش از تولیدات نیاز به تلاش بیشتر داریم که هنوز نتوانستیم به خودکفایی در کشور برسیم؟
جلالی: در حال حاضر نمیتوان ادعا کرد که طی یکی دو سال آینده در تولید دانههای روغنی و روغن خام به خودکفایی کامل میرسیم و چنین موضوعی در حد شعار است، اما باید تلاش کنیم تا وابستگی کشور به واردات کاهش یابد.
تسنیم: در حوزه تامین کالاهای اساسی دولت و مجلس چه اقدامات و تمهیداتی در نظرگرفته تا نیاز کشور در این بخش تامین شود؟
جلالی: همانگونه که دولت در حال انجام این اقدام است و مجلس نیز از آن حمایت میکند، باید از ظرفیت همسایگان، مرزهای زمینی، دریایی و در برخی موارد هوایی برای تأمین کالاهای اساسی استفاده و مبادی ورودی متنوع شود.
پیشبینی تولید 13.5 تا 14 میلیون تن گندم
تسنیم: همانطور که میدانید گندم از محصولات کشاورزی استراتژیک در کشور است لطفا درباره وضعیت تولید گندم توضیح بفرمایید؟ و فکر می کنید مهمترین مشکلات در این بخش چیست؟
جلالی: امسال به لطف بارندگیهای مناسب سال آبی 1404-1405 و تلاش کشاورزان، پیشبینی میشود بین 13.5 تا 14 میلیون تن گندم در کشور تولید شود که برآورد وزارت جهاد کشاورزی این است حدود 10 میلیون تن آن به دولت فروخته خواهد شد.
مهمترین مشکل این حوزه را تأمین منابع مالی خرید تضمینی گندم است و متأسفانه دولت در پرداخت مطالبات گندمکاران عقب است. بر اساس گزارش دیوان محاسبات، تاکنون حدود 30 درصد مطالبات گندمکاران پرداخت شده است.
کمیسیون کشاورزی مجلس معتقد است طبق قانون، دولت باید حداکثر ظرف یک تا دو هفته پس از خرید، مطالبات گندمکاران را پرداخت کند. تأخیر در پرداخت باعث میشود کشاورزان سرمایه در گردش لازم برای کشت سال آینده را در اختیار نداشته باشند و این موضوع میتواند به تولید سال آینده آسیب بزند.
اگر گندم در داخل تولید نمیشد، دولت ناچار بود ارز مورد نیاز را برای واردات اختصاص دهد؛ وارداتی که با مشکلات خاص خود همراه است. از این رو انتظار داریم دولت هرچه سریعتر مطالبات گندمکاران را پرداخت کند.
توسعه آبیاری نوین نیازمند تأمین منابع مالی است
تسنیم: همانطور که می دانید کشورمان با محدودیت های شدید آبی روبروست، و از سویی کشاورزی جزو بخش های آب بر در کشور است به نظر شما جایگاه توسعه سامانههای نوین آبیاری کجاست؟ و چه باید در این حوزه انجام داد؟
جلالی: دولت طی سالهای گذشته اقدامات خوبی در حوزه آب و خاک انجام داده و مجلس نیز از این رویکرد حمایت میکند. هدف این است که با تأمین ماشینآلات و تجهیزات مورد نیاز، آبیاری تحت فشار و سامانههای نوین توسعه یابد.
مشکل اصلی، محدودیت منابع مالی و اعتبارات است. اگر دولت منابع لازم را تأمین کند، زمینه توسعه سامانههای نوین آبیاری فراهم خواهد شد که نتیجه آن افزایش بهرهوری آب و خاک، کاهش مصرف آب و افزایش تولید خواهد بود.
اصلاح بازار مرغ باید همه زنجیره تولید را دربرگیرد
تسنیم: دبیرکل فدراسیون طیور ایران خواستار اصلاح رویکردها برای افزایش بهرهوری در تولید گوشت مرغ شد این درحالیست که استان مرکزی از استانهایی است که مرغی بیش از نیاز تولید می کند ولی بارها شاهد گلایه مردم از گرانی مرغ هستیم تحلیل شما چیست و چرا این گرانی را شاهدیم و آیا شما با اصلاح رویکردها موافقید؟
جلالی: اصلاح رویکردها اگر یکجانبه باشد، نتیجهای نخواهد داشت. نه میتوان تنها به ارزان خریدن مصرفکننده توجه کرد و نه صرفاً به افزایش قیمت تولیدکننده یا سود واسطهها.
ستاد تنظیم بازار در استانها و کشور باید با نگاهی جامع، کل زنجیره شامل تأمین نهادهها، تولید، کشتارگاهها، شبکه توزیع و عرضه تا مصرفکننده را مورد بازنگری قرار دهد تا شاهد بهبود شرایط بازار باشیم.
قطع برق چاههای کشاورزی نباید به تولید آسیب بزند
تسنیم: طبق گفته رئیس اتاق اصناف کشاورزی ایران قطع روزانه برق چاههای کشاورزی امنیت غذایی کشور را تهدید میکند. البته د حوزه انتخابیه اراک اقدامات خوبی شده ولی بااین حال بفرمایید این قطعی ها چه تاثیری روی کار کشاورزا داره و پیشنهاد شما برای عبور از این بحران چیست؟
جلالی: در این زمینه نباید یکجانبه تصمیمگیری شود. وزارت نیرو معتقد است برداشت آب بر اساس حجم مشخصی انجام میشود و وعده داده است امکان برداشت همان میزان آب برای کشاورزان فراهم شود.
با این حال، زمان قطع برق اهمیت زیادی دارد و نباید در مقاطع حساس مانند زمان گلدهی گندم در اردیبهشت و خرداد، برق چاههای کشاورزی قطع شود؛ زیرا این موضوع خسارت جدی به تولید وارد میکند. کمیسیون کشاورزی نیز بر همین موضوع تأکید داشت و خوشبختانه وزارت نیرو در مقاطعی همکاری مناسبی انجام داد.
کشاورزان نیز باید بهتدریج با برنامههای وزارت نیرو و وزارت جهاد کشاورزی هماهنگ شوند و با مدیریت زمان استفاده از برق و آب، زمینه افزایش بهرهوری در بخش تولید را فراهم کنند.
انتهای پیام/711/
