حلقه‌ی اقتصادگردانان

در باب چرایی توسعه فساد

bigstock_business_hack_216189

:: ضیاء مصباح ::

تا زمانی که به نکات زیر و ابعاد آن توجه نشود، به گفته‌ای معترضانه «سمینارها، مصاحبه‌ها، جلسات و تعیین گروه‌های مختلف تجسس و تحقیق به وسیله جریانات، سازمان‌ها و نهادهای عدیده در مسیر کشف و رفع مسایل مربوط به فساد در کشور ما راه به جایی نخواهد برد…!» تا زمانی که روابط بین‌المللی حول منافع ملی به حالت عادی بازنگردد و روابط تجاری و سیاسی بر مبنای اصول نباشد، سرمایه‌گذاران بین‌‌المللی با توجه به ثبات سیاسی و اقتصادی که حاصل آن تثبیت قوانین است در ایران سرمایه‌گذاری نکنند و بسیاری نکات دیگر، در بر همان پاشنه خواهد چرخید. به نظر می‌رسد اگر نهادها و سازمان‌ها به شکل جامع‌تری تابع اصول و موازین شناخته‌شده مدیریت علمی و اقتصادی و کنترل‌های مالی، از جمله پرداخت مالیات قرار نگرفته‌اند و هر نوع قوانین و مقرراتی که مخل و بازدارنده است از میان برداشته نشود و مقررات تسهیل‌کننده، تصویب نشود، شرایط را نمی‌توان بهبود بخشید و همین می‌شود که رییس‌جمهور تاکید می‌کند؛ در صورت تمرکز ابزارها، سلمان و ابوذر هم به فساد آلوده می‌شوند. وقتی شهرداری به فروش تراکم بپردازد، نتیجه آن تبدیل مکرر فضاهای سبز به فضاهای بایر و در پی آن تبدیل بخشی از این فضاها به آپارتمان‌ها، بدون درنظر‌گرفتن اصول و موازین و پارامترهای شهری و شهر‌سازی است. همین‌طور تغییر و تبدیل فضا‌های شهری به گل و گیاه، نیمکت‌ها، صندلی‌ها، گلدان‌ها و آنچه به‌اصطلاح، به زیباسازی شهر کمک می‌کند ولی فاقد ضوابط علمی جانمایه‌سازی و کیفیت و عمر حداقلی مفید است به وضعیت فعلی کمک می‌کند. تا زمانی که افت معیارها و ارزش‌ها ادامه دارد و متخصصان در جایگاه خود قرار ندارند و مطبوعات، یعنی رکن چهارم مشروطیت و چشم ‌و چراغ جامعه، از درج حقایق، نگران هستند، نمی‌توان توقع اتفاق مشخصی را داشت. صداوسیما به‌عنوان رسانه عمومی کشور، اگر صرفا حول منافع و مصالح ملی عمل کند و از وجود و فعالیت احزاب استقبال شود، آنگاه می‌توان بر نظارت بر ساختار امیدوار بود. سازمان‌های مختلف، بانک‌ها، صندوق‌ها و… نباید بدون رعایت ضوابط علمی و رعایت عدم‌تبعیض در مسایل امور مختلف، فعالیت کنند. باید فضایی فراهم شود تا دغدغه معاش، فرصت تفکر و مطالعه را از مردم سلب نکند. پرداخت سوبسید، طرح‌های مختلف غیرقابل اجرا، سهمیه‌های دانشگاهی، اعطای بورس‌ها، احراز پست‌ها و مسوولیت‌ها بدون شایستگی و سوابق تجربی و مسایلی از این دست، حتما بر فساد اثرگذار است. شرایط در سال‌های ابتدای انقلاب تا پایان جنگ هشت‌ساله به سبب فضای خاص آن روزها بسیار بهتر بود و این خطاها بسیار کمتر مشتری داشت و در آن شرایط خاص اجتماعی، احساسی، ملی، میهنی و… فرصت پرداخت به آن کمتر فراهم می‌شد. باید از این درس‌ها به‌درستی استفاده کرد.

منبع: روزنامه شرق

۱۳۹۳/۱۰/۱۷