نوشته‌های افق

رسانه کمیت محور است: کیفیت نیاز واجب تری است

quality

افق اقتصاد، علی محسنی

رسانه های اقتصادی در اواسط بهمن ماه سال گذشته، خبری با این متن را از حوزه خودرو منتشر کردند:

« مدیرعامل کرمان موتور قرارداد با هیوندایی را شامل سه قرارداد مجزا دانست و گفت: نخستین بخش این قرارداد شامل انتقال دانش فنی تولید خودرو و دیگری انتقال دانش فنی قطعه سازی است.

سامان فیروزی افزود: با استفاده از دانش فنی هیوندایی اقدام به ساخت قطعات مورد نیاز خودروهایی که در ایران از این خودروساز تولید و عرضه می شود، خواهیم کرد.

او سپس به قرارداد دوم اشاره کرد و گفت: در این بخش قرار است برای تامین قطعات خطوط تولید و برخی قطعات در تیراژ بالا، سرمایه گذاری سنگین صورت گیرد که طبیعتا تا آن زمان باید از شرکت هیوندایی قطعات مورد نیاز را وارد کنیم.

فیروزی افزود: به منظور انتقال دانش فنی در حوزه قطعه سازی و ایجاد زنجیره تامین، با شرکت موبیس که شرکت تامین کننده قطعات شرکت هیوندایی است توافق کرده ایم که با قطعه سازان ایرانی در ارگ جدید بم مشارکت داشته و قطعه بسازند.

او ادامه داد: بخش سوم قرارداد، تضمین ارایه خدمات پس از فروش و انتقال دانش به روز بازاریابی خودرو است که در این حوزه نیز ما به استفاده و انتقال تجربیات جهانی برند هیوندای نیاز بالایی احساس می کنیم.

مدیرعامل کرمان موتور تصریح کرد: در این قرارداد توافق شده که اگر بخش قطعه سازی و تولید به سطوح کیفی مورد تایید هیوندایی برسد، امکان صادرات از ایران نیز فراهم خواهد شد لذا پیش نیاز صادرات رسیدن به سطح کیفی مطابق استانداردهای جهانی است.

فیروزی گفت: براساس قرارداد کرمان موتور و هیوندایی، برنامه ریزی شده برای سال ۲۰۱۷ سه خودرو آی۱۰، آی۲۰ و اکسنت در کارخانه کرمان موتور در منطقه ویژه اقتصادی ارگ جدید تولید و به بازار عرضه شود.

مدیرعامل کرمان موتور با بیان اینکه براساس قرارداد، پیش بینی شده از این سه مدل حدود ۱۷ هزار و ۲۰۰ دستگاه خودرو تولید شود، گفت: درصد ساخت داخل این سه مدل در ابتدا حدود ۲۰ درصد است که براساس سند استراتژی صنعت خودروی کشور ما موظف هستیم تا پایان سال ۱۳۹۷ به ۴۰ درصد ساخت داخل برسیم.

او با اشاره به برنامه ۱۴۰۴ کشور اظهار داشت: کرمان موتور هدف گذاری کرده ۱۵۰ هزار دستگاه از محصولات هیوندایی را تا سال ۲۰۲۱ تولید و به بازار عرضه کند و به طور قطع در این سال خودرویی که کمتر از ۴۰ درصد ساخت داشته باشد، در سبد محصولات شرکت کرمان موتور نخواهیم داشت.»

… همان طور که از خبر بالا برمی آید، قراردادی میان یکی از خودروسازان داخلی با یک خودروساز معتبر جهانی منعقد شده که شامل بخش هایی مختلف است. در حقیقت، چهار خبر مهم در دل این خبر نهفته است: «قرارداد تولید محصول»، «قرارداد قطعه سازی و داخلی سازی محصولات»، «قرارداد در باب ارائه خدمات پس از فروش و انتقال دانش بازاریابی» و «تلاش برای ایجاد زمینه صادرات».

نحوه پرداخت رسانه ها به این خبر اما متوازن نیست چه این که بخشی از قرارداد که همان تولید خودرو است، را مورد توجه ویژه و محوری قرار داده اند در حالی که بخش های دیگر همچون ارائه خدمات پس از فروش و بازاریابی را تنها روایت کرده اند. انتخاب تیتر «تولید خودروی هیوندای اکسنت در کرمان موتور» نیز گواهی بر این ادعاست که بخش جالب و قابل توجه خبر مربوط به تولید خودرویی جدید است.

رسانه ها در چنین اخباری در حقیقت به ذائقه مخاطب توجه می کنند. مخاطب اخبار در فضای کنونی کشور بیشتر به دنبال اخباری است که از توسعه و پیشرفت حکایت دارد اما این توسعه را بیش از محتوا، در ظاهر جستجو می کند. مخاطب اصلی اخبار که بیشتر از طبقه متوسط است، به واسطه گسترش رسانه ها و شبکه های اجتماعی از سطح پیشرفت در جهان باخبر است و سوالی جدی را در ذهن می پروراند: «چرا ما از این پیشرفت عقب مانده ایم؟»

رسانه ها در چنین فضایی بنا بر نیاز مخاطب، اخباری مثبت را بازتاب می دهند که حاکی از توافق ها و قراردادهای چدید اقتصادی است چه این که «کلنگ زنی ها» و «افتتاح ها» محور اکثر اخبار اقتصادی در رسانه های دولتی و محور بخش قابل توجه اخبار در رسانه های مستقل اقتصادی هستند.

اما آیا عقب ماندن از کاروان پیشرفت در گرو کمبود قراردادها، پروژه ها و ظواهر توسعه است؟

قابل انکار نیست که «احساس» بخش مهمی از روان انسان را به خود اختصاص می دهد. انسان نیاز دارد حس کند رو به پیشرفت قرار دارد و هر قرارداد یا پروژه ای می تواند این احساس را تا حدی پاسخ دهد. اما نکته مهم آن است که کشور ما به گواه آمارها، وضعیتی نسبتا متوسط از نظر ظواهر توسعه دارد: امکانات زیربنایی در حدی مطلوب برای تمامی ساکنان این سرزمین فراهم است و بسیاری از زیرساخت ها در سطح کشوری در حال توسعه ساخته شده و در دست بهره برداری هستند. به این ترتیب «کمیت ها» وضعیت خوبی دارند اما «کیفیت ها» در این سطح فراهم نیستند! این واقعیتی است که به سادگی می توانیم به آن اذعان کنیم.

ما در سطحی گسترده زیرساخت های حمل و نقل زمینی، ریلی و هوایی در اختیار داریم اما از ترافیک درون شهری و جاده ای و کیفیت راه ها گلایه مندیم. در سطحی گسترده به کشاورزی می پردازیم و اکثر غذای مورد نیاز را در داخل تولید می کنیم اما از بابت کیفیت غذا، کیفیت کشت و میزان بهره وری کشت احساس نارضایتی داریم. در مورد آموزش و بهداشت نیز چنین روندی برقرار است و بیش از کمیت ها، گلایه مند دسترسی به آموزش و بهداشت باکیفیت و با قیمت مناسب هستیم.

بدیهی است که نگاه هایمان بیش از کمیت ها باید روانه کیفیت ها شود. در خبر فوق، محور توجه به سوی تولید و عرضه خودروهای جدید است اما اگر دقت کنیم، صنعت داخلی در زمره ۲۰ کشور نخست جهان در زمینه تولید خودرو است اما سطح صادرات خودرو بسیار غم انگیز است و مشتری از کیفیت، قیمت و خدمات پس از فروش نارضایتی فراوانی دارد. خبر فوق از توجه هم زمان به تمامی مسائل یک همکاری نشان دارد اما رسانه و مخاطب تنها بخشی از خبر را جالب توجه می دانند و به بخش های کیفی تر آن توجه کمتری دارند: بخش های کیفی تری چون دستیابی به داخلی سازی بالا، خدمات پس از فروش و بازاریابی مناسب و صادرات!

به نظر می رسد رسانه های اقتصادی توجه بیشتری می باید صرف کیفیت ها کنند. به عنوان مثال: با گذشت شش ماه از انتشار خبر فوق می توان به سراغ مدیرعامل این شرکت خودروساز رفت و از او در باب پیشرفت در انتقال دانش فنی در زمینه های خدمات جانبی خودرو و تولید قطعه سوال پرسید. می توان مطالبی با محوریت این مسائل تهیه کرد و تیتری مرتبط بر آن گذاشت. بعضا مشاهده شده غفلت رسانه ها و افکار عمومی از کیفیت ها، دست اندرکاران را نیز به صرافت توجه تام و تمام به ظواهر انداخته و بخش های کیفی قراردادها در این روند به فراموشی سپرده شده است!

رسانه ها اما در این بین نقشی محوری دارند. به تعبیری رسانه ها که دنباله روی سلیقه افکار عمومی هستند، می توانند گاه در ارتقای سلیقه ها نقش بازی کنند و پیشرو باشند. اقتصاد ایران چندی است از مشکلات حاد زیرساختی عبور کرده و حال به دنبال کیفیت بهتر زندگی است که متاسفانه عقب ماندگی آشکاری در برابر پیشرفت کمیت ها دارد.

بنابراین از رسانه ها بخواهیم کیفیت محورتر باشند!