نوشته‌های افق

در جستجوی هویت صاحبان موسسات غیر مجاز پولی- سوژه روزنامه‌نگاری تحقیقی

investigative journalism

افق اقتصاد- مقالات زیادی درباره غفلت روزنامه‌نگاران آمریکایی و اروپایی در زمینه پیش‌بینی وقوع بحران بانکی ۲۰۰۸ از طریق نشانه‌های پیش‌ رو نوشته شده است. واقعیت این است که نوعی انتظار ناگفته‌ اجتماعی از مطبوعات آزاد وجود دارد که وقوع بحران‌ها را از طریق نشانه‌های آنها پیش‌بینی کنند و سر زنش‌هایی که در پس بحران ۲۰۰۸ شد، ناحق نبود. در ایران کنونی از مدتی پیش احتمال وقوع یک بحران بانکی و مالی نزد اهل فن آشکار بوده است. برخی اقتصاددانان دلسوز و اهل هشدار در این زمینه چندین نوبت مطلب نوشته و رهنمودهایی برای برخورد با نطفه‌های بحران ارائه کرده‌اند که طبق معمول، سیاستمدران آنها را بندرت می‌شنوند.
روزنامه‌نگاری تحقیقی در ایران امروز سوژه‌هایی را در مقابل خویش دارد که یکی از آنها جستجوی ریشه‌ها در شکل‌گیری ساز و کارهایی در حوزه بانکی است که در حال پدید آوردن این بحران هستند. سیاستگذاری در مورد بانک مرکزی در کدام گوشه پنهان شکل گرفت؟ موسسات پولی موسوم به غیر مجاز را چه کسانی و با چه انگیزه‌ای به صورت قارچی پدید آوردند؟ از چه کسانی مجوز گرفتند؟ به کجا وابسته‌اند و پولها را چه کرده‌اند؟ اخیرا فقط یکی از معاونت‌های بانک مرکزی در یک مورد بسیار با احتیاط و در جوف یک تمجید از اقدام یک موسسه مالی برای شروع دریافت مجوز قانونی به اینکه این موسسه ریشه‌هایی در تشکیلات نظامی دارد  اشاره‌ای داشته است. تعیین و اعلام نسب و ریشه این موسسات کمکی است که روزنامه‌نگاری تحقیقی می‌تواند به جلوگیری از تعمیق بحران اقتصادی پیش رو داشته باشد.