رسانه‌کاران

تاملی بر حادثه قطار

ghatar

چند روز از حادثه تاسف بار تصادف قطارهای مسافری می گذرد. در این حادثه چند نکته برای #تامل وجود دارد.

۱- به نظر می رسد علت حادثه خطای #اطلاعات_نامتقارن بوده است. یعنی افرادی که در معرض تصمیم گیری بوده اند، اطلاعات یکسانی نداشته اند.

یکی از وظایف طراح سیستم از بین بردن خطای #اطلاعات_نامتقارن است. از این جهت به نظر می رسد مشکل از طراحی سیستم است و نه خطای انسانی.

با تکنولوژی هایی که امروز در اختیار داریم، آگاهی از موقعیت قطارها در مسیر به سادگی امکان پذیر است و عجیب است که این اطلاعات در اختیار لکوموتیوران نباشد و برای اطلاع از آن نیاز به تماس با سوزنبان داشته باشد. یا سوزنبان لازم باشد از نفر شیفت قبل در این مورد سوال کند.

۲- خطای #اطلاعات_نامتقارن در مورد روایت رویداد هم وجود دارد. ما برای آگاهی از آنچه روی داده، به اخبار رسانه ها وابسته هستیم. وزیر راه و مدیران راه آهن، اطلاعات کامل تری در اختیار دارند. برای همین است که رسانه ها با این افراد مصاحبه می کنند تا اطلاعات مستندتری در اختیار ما قرار دهند. با این حال، دقیق ترین اطلاعات در اختیار سوزنبان و لکوموتیوران است. عجیب است که هیچ مصاحبه ای با این افراد پخش نشده و جامعه این فرصت را ندارد که روایت را از زبان کسانی که در متن حادثه بوده اند بشنود.

۳- خرابی سیستمی که همیشه خراب است توجه کسی را بر نمی انگیزد. اگر خطاهای سیستم به طور معمول زیاد بوده باشد، و خارج کردن سیستم از حالت خودکار، تجربه معمولی باشد، ممکن است حکایت چوپان دروغ گو پیش بیاید و در وقت خطر واقعی هم کسی به هشدار سیستم توجه نکند.

۴- توجه جامعه به چنین حوادثی دچار خطای #ادراک_انتخابی است. در کشور ما هر روز به طور متوسط بیش از ۶۰ نفر در اثر حوادث جاده ای کشته می شوند. با این حال رسانه ها و جامعه این مرگ ها را نمی بینند و به اندازه لازم به آنها توجه نمی کنند.

چه تفاوتی بین جان ۴۵ نفری که در یک حادثه قطار کشته شدند با حدود ۶۰ نفری که هر روز در جاده ها کشته می شوند وجود دارد؟

منبع: کانال تلگرامی (https://telegram.me/systemsthinking)