کتابخانه

مشارکت یونسکو در آموزش روزنامه­ نگاری توسعه پایدار

UNESCO Journalism

افق اقتصاد: زینب جعفری

علیرغم سابقه طولانی انتشار روزنامه و توسعه رسانه ­ای در ایران و وجود مراکز آموزشی تخصصی روزنامه­ نگاری در کشور، این حوزه هنوز مراحل تکوینی خود را می­گذراند. فقدان تجربه­ های عمیق اجتماعی در کشور به صورتی که سبب پدیدآمدن نگره­ های متناسب با زندگی کنونی و هماهنگ با سطح توسعه اقتصادی و ارتباطی شود، شامل روزنامه­ نگاری به عنوان یک تخصص نیز می­شود. محدود کردن روزنامه­ نگاری به گزارشگری معطوف به عواطف مخاطب و یا گزارشگری متناسب به اهداف احزاب سیاسی که در دوران ابتدایی شکل ­گیری این حرفه سلطه داشته است اکنون دیگر در عرصه­ رسانه ­ای جهان حضوری ندارد. توجه به مشکلات اجتماعی، نگرانی­های منطقه­ ای و مسائل جهانی در حال حاضر کانون توجه روزنامه­ نگاری متعهد و متناسب با نیازهای زمانه است. مسائلی از قبیل مهاجرت، اشتغال، فساد، بی تقارنی توسعه اقتصاد جهان، محیط زیست و مانند آن­ها در حال حاضر درونمایه تعهد تجدید شده روزنامه­ نگاران را در مقابل جوامع ملی و بین­ المللی شکل می­ دهند.

امروزه در چرخشی کاملا قابل توجه، این ذهنیت فراگیر شده است که اهدافی مانند توسعه و رفاه جوامع انسانی باید به صورتی متعهد به حفظ طبیعت، پایداری منابع و غیرزیانمند برای سایر ساکنان کره زمین تحقق یابد. توسعه پایدار به عنوان یک معادله حساس و پیچیده به تدریج بنیان­ های ارتباطی جهان راملزم به توجه به خود می­کند. معادلات پیچیده سیاسی و ملزومات رسانه­ ای آن – مانند آنچه در دوران جنگ سرد وجود داشت- جای خود را به محاسبات آینده ­نگرانه زیست محیطی و توجه به انسان­ها به عنوان بازیگران عرصه توسعه پایدار داده است و نه شاهدان صرف تحولات سیاسی.

این تغییر الزاماتی را نیزدر حوزه روزنامه نگاری پدید می­آورد که آموزش و آشنایی با نگره­ های مبتنی بر پایداری کره زمین به مثابه محور اساسی آن­هاست. روزنامه­ نگاران باید با مفاهیم توسعه پایدار آشنا شوند، کارکردهای آن را فراگیرند و در عرصه­ های سیاست و اقتصاد با نگاهی معطوف به این مفاهیم اطلاع­ رسانی کنند.

انتشارات سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) در سال گذشته کتابچه آموزشی مشروحی در زمینه آموزش روزنامه­ نگاری برای توسعه پایدار به صورت یک درسنامه منتشر کرد. بخش­ های مختلف این درسنامه به صورت مستقل قابل استفاده کاربردی یا مطالعه با هدف افزایش توانایی­ های ذهنی فردی است. برای دیدن این مجموعه به اینجا مراجعه کنید.